Gids · veiligheid
Veilig werken op een steiger: regels, keuring en verantwoordelijkheden
Een steiger is een arbeidsmiddel, en daar gelden regels voor. Op deze pagina leest u welke wettelijke eisen er zijn, wanneer een steiger gekeurd moet worden, waar u een steiger zelf op controleert voordat u erop gaat werken, en wie waarvoor verantwoordelijk is.
Het korte antwoord
Welke regels gelden voor werken op een steiger?
Werken op hoogte valt onder het Arbobesluit. Artikel 3.16 verplicht de werkgever maatregelen te nemen om valgevaar te voorkomen. Artikel 7.23 stelt eisen aan de arbeidsmiddelen waarmee op hoogte wordt gewerkt, zoals ladders, trappen en steigers.
Voor een steiger als arbeidsmiddel betekent dat: keuren vóór het eerste gebruik, opnieuw keuren na demontage of verplaatsing, en daarna periodiek keuren op slijtage en veroudering. Van die keuringen moet schriftelijk bewijs aanwezig zijn op de arbeidsplaats, digitaal of op papier.
Bron: Arboportaal (ministerie van SZW), wettelijke regels voor werken op hoogte
Keuring
Wanneer moet een steiger gekeurd worden, en door wie?
De keuringsplicht voor arbeidsmiddelen kent drie momenten. Welke frequentie bij uw situatie hoort, volgt uit het type steiger, de intensiteit van het gebruik en de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van het bedrijf.
Vóór het eerste gebruik
Een keuring na installatie: is de steiger correct opgebouwd en functioneert hij veilig? Dit gebeurt voordat er iemand op gaat werken.
Na demontage of verplaatsing
Is de steiger afgebroken, verplaatst of aangepast, dan is het een nieuwe situatie en volgt er opnieuw een keuring. Een tussentijdse wijziging aan de opbouw valt hier ook onder.
Periodiek
Om slijtage, veroudering of verslechtering op tijd te ontdekken. De frequentie hangt af van het type arbeidsmiddel en hoe intensief het wordt gebruikt; volgens de toelichting bij het Arbobesluit is één keer per jaar een veilige ondergrens, en de RI&E weegt mee bij het bepalen van de frequentie.
Wie keurt er?
De werkgever kiest de keurende partij, maar het moet een deskundig persoon of een deskundige instelling zijn: een onafhankelijke keuringsinstantie, de onderhoudsdienst van de leverancier of de technische dienst van het bedrijf. Voor steigers is geen aangewezen instelling verplicht, zoals dat voor sommige andere arbeidsmiddelen wel geldt.
Checklist
Waar u een steiger zelf op controleert
Een keuring vervangt de dagelijkse blik niet. Loop deze punten na voordat u de steiger opgaat, en opnieuw na een storm, een vorstperiode of een onderbreking van het werk.
Ondergrond en voetplaten
Staat de steiger op een stevige, vlakke ondergrond? Let op verzakking na regen of vorst. Op zachte grond horen de voetplaten op onderlegplanken te staan, zodat de druk wordt verdeeld.
Verankering
De steiger is volgens de opbouw aan de gevel verankerd. Ankers horen niet tijdelijk los te worden gehaald, bijvoorbeeld om achter het anker te kunnen schilderen. Is een anker in de weg, bel dan de steigerbouwer.
Leuningen en kantplanken
Op elke werkvloer met valgevaar horen leuningen en kantplanken te zitten, ook aan de kopse kanten. Kantplanken voorkomen bovendien dat gereedschap of materiaal naar beneden valt.
Vloeren
De werkvloer is volledig gelegd en vastgezet: geen losse delen, geen openingen en geen ontbrekende planken. Houd de vloer vrij van rommel en van gladde resten.
Toegang
Ga naar boven via de trap of de daarvoor bedoelde doorstapluiken, nooit langs de buitenkant van de constructie. Sluit luiken na gebruik.
Belasting
Belast de steiger niet zwaarder dan waarvoor hij is opgebouwd. Verdeel materiaal over de vloer in plaats van het op één vak te stapelen, en meld het vooraf als er zwaar materiaal omhoog moet.
Hangt er een steigerkaart of label bij de toegang, lees die dan: daarop staat voor welk gebruik de steiger is vrijgegeven en wanneer hij is gecontroleerd. Twijfelt u over iets, ga dan niet de steiger op en neem contact op met de steigerbouwer.
Wie is waarvoor verantwoordelijk?
De werkgever is verantwoordelijk voor veilige arbeidsmiddelen op de werkplek en moet de keuringsbewijzen daar kunnen laten zien. Dat geldt ook als de steiger is gehuurd: het gebruik op de bouwplaats valt onder de werkgever die er mensen op laat werken.
De steigerbouwer is verantwoordelijk voor een steiger die is opgebouwd zoals afgesproken en zoals de situatie op locatie vraagt. De gebruiker past de steiger niet zelf aan. Verandert er iets — een extra werkvloer, een andere hoogte, een verwijderd anker, een doorgang die vrij moet — dan is dat werk voor de steigerbouwer, en volgt er een nieuwe controle.
Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Voor de verdeling van verantwoordelijkheden in uw eigen project raadpleegt u het Arbobesluit, uw RI&E en zo nodig een deskundige.
Onze werkwijze
Hoe wij hiermee omgaan
Wij bouwen onze steigers zelf op en af, met VCA-gecertificeerde steigerbouwers, en stemmen de opbouw af op de situatie op locatie: de ondergrond, de gevel, de bereikbaarheid en het werk dat erop gebeurt. Transport, montage en demontage zijn inbegrepen.
Moet er tijdens het project iets aan de steiger veranderen, bel ons dan in plaats van het zelf aan te passen. Een extra werkvloer, een verplaatsing of een anker dat in de weg zit lossen wij op; daarna staat de steiger er weer zoals het hoort.
Veelgestelde vragen
Vragen over veiligheid op een steiger
Vanaf welke hoogte zijn maatregelen tegen valgevaar verplicht?
Het Arbobesluit verplicht de werkgever maatregelen te nemen tegen valgevaar (artikel 3.16) en stelt eisen aan de arbeidsmiddelen waarmee op hoogte wordt gewerkt (artikel 7.23). De regeling werkt met een drempelhoogte én met situaties waarin ook bij minder hoogte maatregelen nodig zijn, bijvoorbeeld bij uitstekende delen, verkeer of water onder de werkplek. Raadpleeg voor de exacte grens het Arbobesluit en beoordeel de situatie in uw RI&E.
Moet een steiger echt gekeurd worden?
Ja. Een steiger is een arbeidsmiddel en valt onder de keuringsplicht: vóór het eerste gebruik, opnieuw na demontage of verplaatsing en daarna periodiek. Het schriftelijke bewijs van die keuringen moet op de arbeidsplaats aanwezig zijn, digitaal of geprint.
Mag ik zelf iets aan de steiger veranderen?
Nee. Een aangepaste steiger is een andere constructie dan de steiger die is opgeleverd en gekeurd. Het weghalen van een anker, een plank of een leuning haalt de veiligheid eruit, ook als het maar voor even is. Bel de steigerbouwer; die past het aan en controleert het opnieuw.
Wie is verantwoordelijk als er iets gebeurt?
De werkgever is verantwoordelijk voor veilige arbeidsmiddelen op de werkplek en voor de aanwezigheid van de keuringsbewijzen. Dat staat naast de verantwoordelijkheid van de steigerbouwer voor een correcte opbouw. Dit is algemene informatie en geen juridisch advies; laat uw eigen situatie beoordelen door een deskundige.
Gelden deze regels ook voor particulieren?
De Arbo-regels richten zich op werkgevers en werknemers. Werkt u als particulier zelf op een steiger aan uw eigen huis, dan gelden die verplichtingen niet op dezelfde manier — de risico's wel. Laat de steiger daarom opbouwen door een vakbedrijf, verander er niets aan en loop de checklist hierboven na voordat u erop gaat.
Hoe lang mag een steiger blijven staan?
Technisch zolang de opbouw en verankering in orde zijn en de periodieke keuring is uitgevoerd. Staat de steiger in de openbare ruimte, dan is de gemeentelijke termijn vaak bepalend: in Den Haag wordt een melding bijvoorbeeld een vergunning zodra het object langer dan negen weken blijft staan.
Andere gidsen:
Een steiger die staat zoals het hoort
Vertel ons wat u gaat doen en op welke locatie. Wij bouwen de steiger die bij dat werk past, inclusief transport, montage en demontage. U ontvangt binnen vier uur een offerte op maat.